Malinovi Zvon

Een beiaard voor Sint-Petersburg met medewerking van de koning Boudewijnstichting

 

"Malinovi zvon" is een Russische uitdrukking die niet alleen mooi geluid betekent, maar ook "Mechelse klanken", overeenkomstig de Franse benaming van de stad Mechelen (Malines), die al eeuwen bekend is voor haar klokkentraditie.

Reeds in de 15e en de 16e eeuw was Mechelen een centrum van klokken-en geschutsgieters waarvan de producten in heel Europa en zelfs tot in Noord-Afrika verspreid werden.  Door sociale en economische omstandigheden werd vanaf de 17de eeuw het accent verlegd van het gieten naar het bespelen van de klokken.  Er werden door de stad bekwame 'klokkenspilders' aangeworven, tot er in 1922 een instituut opgericht werd dat later beroemd zou worden onder de naam 'Koninklijke Beiaardschool Jef Denyn'.

De school trok reeds bij de aanvang studenten aan uit de hele wereld, voornamelijk uit Europa, maar ook uit Amerika, Canada, China, en Oceanië.  Sedert 1984 legde zij zich toe op de verspreiding van de beiaardkunst in Japan en in 1993 lieten de eerste Russische studenten zich inschrijven.

In 1996 werd de directeur van de Mechelse beiaardschool, Jo Haazen, verzocht om de leiding op zich te nemen van de restauratie van de historische beiaard van de Peter-en Pauluskathedraal te Sint-Petersburg.  Samen met de beiaardschool zette hij een internationaal project op het getouw in samenwerking met het Staatsmuseum voor de Geschiedenis van Sint-Petersburg, het Hulpfonds voor de Restauratie van de Sint-Peters-burg/Leningrad, de Russische Klokkenspelvereniging, de Vlaamse Regering en de Koning Boudewijnstichting.  Zo ontstond het idee om aan Sint-Petersburg een gloednieuwe beiaard te schenken, bestemd voor de Peter-en Paulusvesting, waar alle Russische tsaren begraven liggen, een historische plaats die jaarlijks bezocht wordt door bijna 3 miljoen toeristen uit de hele wereld.

De wederoprichting van een beiaard te Sint-Petersburg, ook 'Vlaamse beiaard' genoemd overeenkomstig de oorsprong van dit Typisch instrument, was een rechtstreekse bijdrage tot de restauratie van de klokkentraditie die hier op het einde van de 17e eeuw door tsaar Peter de Grote werd ingevoerd naar het voorbeeld van de beiaardkunst in de Lage Landen en de Hanzesteden.

Dit initiatief heeft zowel voor het toerisme in Sint-Petersburg als voor de internationale uitstraling van ons land een bijzondere betekenis.  Het stelt en groot toeristisch en cultureel rendement in het vooruitzicht en is mede bedoeld om de banden tussen beide landen nauwer aan te halen, ook op economisch vlak.

Voor het project werden 355 peters en sponsors gevonden met aan het hoofd Koningin Fabiola, het Vlaams Gewest, de Provincie Antwerpen, vele steden en gemeenten, bedrijven, financiële instellingen, culturele verenigingen, scholen, universiteiten, kunstenaars, intellectuelen en eenvoudige burgers.  Alle lagen van de bevolking, ook minder bedeelden, alle overtuigingen en ideologische tegenstellingen werden hier verenigd, zodat met recht kan gesproken worden over het project dat vooral uniek is door zijn geest van harmonie en samenhorigheid.  Bovendien gaven schenkers uit Duitsland, Engeland, Japan, Litouwen, Nederland, Nieuw-Zeeland, Portugal, de Russische Federatie en de Verenigde staten aan het project internationale allures.

De namen van de sponsors werden in de klokken vereeuwigd als blijk van erkentelijkheid voor hun steun aan dit sociaal-artistiek project.

Op 21 juni 2001 werden de klokken in de toren gehesen onder het belangstellend oog van Prins Filip en op 15 september volgde de plechtige inhuldiging van de beiaard in de aanwezigheid van vele hoogwaardigheidsbekleders, waaronder de heer André Mernier, Belgische Ambassadeur te Moskou, mevrouw Natalia Dementieva, Vice-Minister van Cultuur van de Russische Federatie, de here Vladimir Jakovlev, Gouverneur van Sint-Petersburg, de Metropolieten van de Orthodoxe Kerk te Brussel en Sint-Petersburg, Willy Declerck, Europees parlementslid, Burgemeester Bart Somers uit Mechelen en niet minder dan vijfhonderd landgenoten die speciaal voor de gelegenheid naar Rusland waren overgevlogen.

Na een indrukwekkende ceremonie met klokkenwijding, koorzang, muziek door de kapel van de Russische Zeemacht en een kanonsalvo werden de eerste beiaardklanken ten gehore gebracht door de directeur van de Mechelse beiaardschool, Jo Haazen en zijn Russische studenten.  Hierna werden alle aanwezigen door het stadsbestuur vergast op een welverdiend banket en werd aan de sponsors een bronzen medaille overhandigd.

De President van de Russische Federatie, Vladimir Poetin, verheugde er zich in een persoonlijk schrijven over dat, na lange afwezigheid, in Sint-Petersburg opnieuw een uniek muziekinstrument weerklinkt dat de inwoners bekoort en bedankte de initiatiefnemers voor "het vrijgevig gebaar dat getuigt van hoogachting en liefde voor Rusland".

Mogen deze Mechelse klanken, dit "Malinovi Zvon" uit ons land, nog vele jaren de inwoners en de bezoekers van Sint-Petersburg bekoren, als teken van vriendschap en harmonie tussen Oost en West, overeenkomstig het streven van het gelijknamig programma van de UNESCO.